toekomst plannen en manifest
De Vlietzone gaat een mooie toekomst tegemoet. Een wijk waar ruimte is om talent te ontwikkelen, waar sociale contacten ontstaan en waar we onze kinderen willen grootbrengen. Een leefomgeving waar wonen fijn is, én waar de grote uitdagingen van nu een plek krijgen.
Waterberging, hittestress en energietransitie vinden een basis in de Vlietzone en gaan hand in hand met de ambitie voor de wijk. Dit alles is samengebracht in het Manifest Vlietzone: een lange termijn, ambitieus plan, door en voor bewoners.
Download ons manifest als PDF
Waar we voor staan
Ruimte bieden om talent te ontwikkelen
Sociale contacten en betrokkenheid versterken
Een fijne leefomgeving is voor iedereen die hier woont
Toekomstgericht kijkt naar uitdagingen zoals klimaat, water en energie
Wat speelt er nu?
Door de geschiedenis heen heeft de Vlietzone veel meegemaakt. Wat ooit een levendige waterverbinding was, veranderde door wegverkeer en demping van het water in 1970. Hierdoor verdwenen economische functies meer en meer, en nam de sociale structuur van de wijk een andere vorm aan.
Door deze veranderingen ontstonden ook uitdagingen: een verstoorde woonbalans, te veel panden in één gebruik, beperkte sociale verbinding en weinig gemeenschappelijke groenstructuur. Tegelijk is de wijk nog steeds een plek met karakter, kansen en betrokken bewoners.
Ons manifest
De Vlietzone is meer dan een plek om te wonen. Het is een wijk met verhalen, ideeën en mensen die om elkaar geven.
Vlietvaardig zet zich in voor een leefbare, groene en verbonden Vlietzone. Voor vandaag én voor de toekomst.
Leefbaarheid en veiligheid
Leeuwarden Oud-Oost is één van de zestien gebieden in Nederland die zijn opgenomen in het overheidsprogramma Leefbaarheid en Veiligheid. In dit kader is Stichting Vlietvaardig door de gemeente Leeuwarden gevraagd een aanpak op te stellen voor de Vlietzone. Dat doen we samen met het wijkpanel Vlietzone, bewoners, instellingen en ondernemers.
Toen en nu
Na het ontstaan van Het Vliet (1592) was het water lange tijd de economische motor van de wijk. Met de komst van vrachtverkeer over de weg ging dat verloren. De demping van het Vliet (1970) betekende een nekslag voor zowel de economie als de sociale structuur.
Geleidelijk werd Het Vliet een “afvoerputje” voor de stad: wat niet binnen de stadsmuren of in de ‘betere’ wijken kon, kon wel op het Vliet. In combinatie met weinig handhaving leidde dit tot verpaupering en problematiek zoals een verstoorde woonbalans en bevolkingsopbouw, een overdaad aan zorginstellingen, drugsproblematiek, overlast en vervuiling.
Sociale urgentie
De Vlietzone is een diverse wijk met onder andere alleenstaanden met een sterke zorgbehoefte, alleenstaande moeders met kinderen, mensen met verschillende achtergronden en studenten. De binding met buurt en bewoners blijft een aandachtspunt. Meedoen in de wijk is voor veel mensen geen vanzelfsprekendheid; nieuwe sociale projecten zijn nodig om bewoners te verleiden om actief te worden in de eigen omgeving. Daarnaast is de binding laag door het tijdelijke karakter van veel bewoners, zoals studenten en zorgcliënten.
Van probleem naar oplossing
De problematiek is bekend, de oplossing minder. Na maanden overleg met bewoners, instellingen en ondernemers is er nu het Manifest Vlietzone: ambitieus én realiseerbaar. De kern van de beweging is terug te brengen naar drie sporen: groenvoorzieningen, sociale verbinding en het heft weer in handen nemen. Een wijkregisseur helpt om dat bij elkaar te brengen.
Ontmoet: de wijkregisseur
De wijkregisseur (bijvoorbeeld in de vorm van een stichting of vereniging) is de verbinder in de wijk en gaat versnippering tegen. Een bruggenbouwer met passie voor de ontwikkeling van de Vlietzone, die zorgt voor verbinding tussen:
- zorginstellingen
- ondernemers
- bewoners
- woningcorporaties en huisjesmelkers
- waterschap en gemeente
- maatschappelijk betrokken organisaties
Grip op vastgoed
De wijkregisseur is betrokken bij veranderingen en heeft inspraak bij (beleids)beslissingen. Als verbinder is de wijkregisseur ook koploper, ondersteund door een vastgoedinzet gebaseerd op visie en ambitie.
Een mogelijke aanpak: bewoners nemen de grip terug door mee te doen in de huizenmarkt—panden kopen, renoveren en weer verkopen—met als doel de woonkwaliteit en woonbalans in de wijk te verbeteren.
Met oog voor een groen netwerk in de wijk
Er is relatief weinig groen in de wijk. Uitbreiding is wenselijk, maar ook wat er is kan naar een hoger niveau en beter verbonden worden. Samen werken we aan een groene, klimaatbestendige en biodiverse leefomgeving—met ruimte voor sport, spel en ontmoeten.
We kunnen vandaag al beginnen: Steenbreek (tegel eruit, plant erin). En heb je een hek of schutting? Plant een heg en maak samen de wijk groener.
Water terug in Het Vliet
Dé commerciële en toeristische aanjager van Leeuwarden
De Vlietzone verbindt het station met de binnenstad. Via een waterweg kun je op een milieuvriendelijke en unieke manier reizen tussen station en centrum. Dit biedt ook een snelle waterverbinding tussen binnenstad en buitenwijken en helpt de binnenstad op ondernemersvriendelijke wijze autoluw te maken.
Deze groen- en watergerichte manier van parkeren en shoppen biedt bovendien een unieke kans om Leeuwarden toeristisch een enorme boost te geven.
De grootste ondergrondse waterretentie van Friesland
Leeuwarden staat voor grote opgaven: energietransitie, waterberging, hittestress en vergroening. Door water terug te brengen in Het Vliet draagt de wijk op innovatieve wijze bij aan de wateropgave van de stad.
Herstel van Het Vliet maakt ruimte voor waterberging die ook kan dienen als warmte- en koudebuffer (aquathermie): warmte uit het systeem gebruiken om woningen te verwarmen en te koelen. Stichting Vlietvaardig zet in op een haalbaarheidsstudie om dit verder door te rekenen en kansen, waaronder Europese subsidies, goed te onderbouwen.

Het Vliet als cultureel en verbindend hart
De Vlietzone telt drie theaters: Tryater, het Tromptheater en het Koepelkerktheater. Daarnaast is er een automuseum met een unieke collectie klassieke auto’s, waaronder een vroege elektrische auto en een auto die in een James Bond-film is gebruikt. Samen met het grote aantal multiculturele ondernemers in de wijk liggen er duidelijke kansen: water kan culturen verbinden, cultuur tot bloei brengen en de sociale cohesie terugbrengen.
Een mooie toekomst tegemoet
De Vlietzone wordt weer een wijk waar ruimte is voor talentontwikkeling, sociale verbinding en woongenot. Een toekomst met meer reguliere bewoning, meer groen, manieren om eigen energie op te wekken en oplossingen voor waterproblematiek en hittestress—met volop mogelijkheden voor bewoners om elkaar te ontmoeten.